Podstawy

Intensyfikacja działalności ludzkiej zapoczątkoŹwana w drugiej połowie XIX w., wykładniczo rosnąca liczba ludności naszej planety i brak zgodności między rozwojem techniki a funkcjonowaniem biosfery sprawiły, że doszło do istotnego zaburzenia istniejącej równowagi ekologicznej. PrzeŹjawia się to w zmianie stosunków ilościowych i jakościowych zachodzących we wszystkich elementach biosfery, co ujemnie oddziałuje na wszelkie formy życia. Do biosfery przenika wiele rozmaitych substancji oraz energia w postaci różnego rodzaju fal. Termin zanieczyszczenie można zdefiniować jaŹko występowanie wszelkich substancji niepożądanych. ObŹcych w dowolnym elemencie środowiska, w stężeniu zmieŹniającym jego właściwości i mogących wywierać szkodliwy wpływ na organizm ludzki. Pojęcie to obejmuje również różŹne odmiany energii, które występują w ilościach przekraczaŹjących ich naturalny poziom. Wśród zanieczyszczeń spotyka się w coraz większej ilości substancje, które są wytworem człowieka i nie znajdują swych odpowiedników w przyroŹdzie. Określane są one mianem ksenobiotyków. Są one niepodatne na rozkład, gdyż istniejące w przyrodzie substancje białkowe spełniające funkcję katalizatorów organicznych (enzymy) nie są zdolne do ich rozkładu.

Pochodzenie

Ocena stanu czystości powietrza atmosferyczneŹgo się zazwyczaj na oznaczeniu poziomu zawartości głównych zanieczyszczeń. Zalicza się do nich: pyły, tlenek węgla, tlenki azotu, węglowodory, tlenki siarki. Największym źródłem tych zanieczyszczeń Źsą procesy spalania paliw kopalnych, mające na celu wytwarzanie energii elektrycznej, energii cieplnej i energii kiŹnetycznej (środki transportu). W dużych aglomeracjach miejŹskich kresowe występowanie ozonu w dużych stężeniu przyziemnej warstwie atmosfery i jego negatywne działania sprawiły, że został on włączony do grupy zaŹnieczyszczeń podlegających monitorowaniu (inwentaryzacji). lanie węgla prowadzi do powstania cząstek lotnych – popiołów, sadzy i dymu. Cząstki lotnych popiołów zmienia produkt złożonych przemian minerałów wchodzą w skład substancji mineralnej węgla. Skład lotnych poŹzmienia się w bardzo szerokich granicach, przy czym dla potrzeb rutynowego monitoringu brane są pod uwagę występujące w nim takie toksyczne pierwiastki, jak: kadm, ołów, chrom, nikiel, miedź, arsen i selen. W inwentaryzacji zanieczyszczeń pyłowych ą również pod uwagę pyły emitowane przez pojazdy liczne (pył z dróg, opon, okładzin hamulcowych). Ponadto do atmosfery przenikają wraz z gazami odlotowymi silników benzynowych cząstki związków ołowiu.