Nauka dla każdego

W dzisiejszych czasach cały świat obraca się wokół techniki, nauki i edukacji. Myśląc o najmłodszych, a więc o naszych dzieciach, musimy mieć na uwadze przede wszystkim ich dobro. Na tę niepodważalną wartość składa się wiele najróżniejszych rzeczy, ale przede wszystkim warto postawić na rozwój naszych pociech – nauka, poprzez publiczną edukację może nie być jednak tak dobrym wyjściem, jak mogłoby się wydawać.

Kiedy posyłamy dziecko do szkoły publicznej, możemy mieć tylko nadzieję, że nie zostanie jeszcze bardziej zepsute – szkolnictwo ogólne i bezpłatne zapewnia dzieciom tylko jedną rzecz: odmóżdżenie i zabicie kreatywności. Powinniśmy sobie z tego zdawać sprawę i nie posyłać dzieci na intelektualną śmierć. Znane są przypadki, w których uczniowie, którzy nie uczyli się dobrze a wykazywali szczególne uzdolnienia i talenty w jakiejś specyficznej dziedzinie, byli męczeni przez narodowy system edukacji a ich zdolności były zabijane w zarodku. Nie można do tego dopuszczać, bo to karygodny błąd. Tak rodzicielski, jak i pedagogiczny – utalentowanych uczniów winno się popychać w stronę ich zainteresowań i tylko mimochodem, lekko wspominać o innych dziedzinach wiedzy.

Dostajemy w takim przypadku dobrych artystów, czy też genialnych specjalistów – a to właśnie takich ludzi potrzeba w dzisiejszym świecie i nikt się nie może z tym nie zgodzić. Wielkie organizacje zrzeszające naukowców również popadają w stagnację – im bardziej ujednolicone środowisko, tym większy powstaje marazm intelektualny – stawiajmy na kreatywność i oryginalność, bo te cechy pobudzają umysł do pracy i do lepszego działania. Obmyślanie nowych ścieżek pozwala naszemu umysłowi wyzwolić nieposkromione zasoby energii, dzięki czemu możemy liczyć na niezwykły wysyp pokładów wydajności. To wszystko brzmi pięknie, ale niestety, nie może znaleźć zastosowania w obecnym systemie edukacji. Na nieszczęście, nauczanie domowe również się nie sprawdza (w większości przypadków) – trzeba liczyć się z tym, że rodzice, jako ludzie, bywają najczęściej leniwi. A na to chyba nie da się nic poradzić…

Biologia wokół

O ile cała wiedza ludzkości i wszelkie prawidła i nauki mogą znaleźć swoje odbicie w fundamentalnej matematyce, o tyle już wyższe abstrakcyjnie dziedziny wymagają bardziej praktycznego i konkretnego podejścia. Mało kto wie, ale w biologii również dużą rolę odgrywa matematyka – wszelkie procesy i działania organizmu również składają się z wielu reguł, które można opisać za pomocą wzorów i teorii matematycznych. Nie jest to jednak podejście często spotykane, o wiele lepiej bowiem nauczać biologii na przykładach i na odpowiednim poziomie – podobnie jak historii, czy geografii. Pamięciowe uczenie nie jest jednak dobrym rozwiązaniem. W szkołach stosuje się jednak tylko takie podejście, przez co uczniowie nie mogą odpowiednio informacji przyswoić i powstaje w ich umysłach swoista papka, którą wykorzystują tylko do zaliczenia danego przedmiotu i nic więcej, potem wszystko zapominają. O wiele lepszą metodą nauki, którą stosuje się między innymi na studiach i w różnych wymagających, ale niezwykle wydajnych szkołach, jest nauka metodą mnemoniczną i skojarzeniową. Ta metoda doskonale sprawdza się właśnie w biologii – wszelkie drzewa, funkcje organizmu, prawidła przyrody – wszystko to jest tematem rozległym, ale niezwykle wręcz logicznie poukładanym. Aby zrozumieć większość rzeczy nie wystarczy wykucie ich na pamięć – podobnie jest z wierszami na języku polskim, czy ze stolicami świata. O ile pomiędzy zapamiętywanymi informacjami nie istnieje żadne powiązanie skojarzeniowe, o tyle nie da się ich trwale zapamiętać i potem wykorzystać w wymagającej sytuacji. Nauka jednorazowa, czyli właśnie poprzez wykucie się najróżniejszych tabelek, wykresów, zestawień i różnych innych – typowo encyklopedycznych – danych, nie jest wydajna i powinna być wręcz zwalczana. Lepiej bowiem doprowadzać do sytuacji, w której człowiek zapamiętuje nie same informacje ale procesy, przyczyny i zjawiska, jakie się za nimi kryją – dzięki temu ma się szerszy pogląd na daną kwestię i lepiej można wykorzystywać zdobyte informacje.